โรคไหล่ติด (Frozen Shoulder) หรือในภาษากายภาพบำบัดเรียกว่า Adhesive Capsulitis คือภาวะขัดเคืองที่สร้างความทุกข์ทรมานใจในทุกมิติชีวิตประจำวัน ผู้ป่วยจะไม่สามารถทำงานบ้าน เอื้อมมือแต่งตัว หรือแม้แต่ยกแขนสวมเสื้อเชิ้ตได้เนื่องจากมีอาการปวดรั้งเสียวแปลบดั่งมีตัวล็อกอยู่ในข้อไหล่ ภาวะนี้เกิดจากเยื่อหุ้มข้อต่อหัวไหล่เกิดการอักเสบ บวมหนาตัว และหดตัวเกร็งจนรัดลูกสะบักไหล่แน่น การรักษาจึงต้องการความประณีตในการยืดเหยียดโครงสร้างข้อต่ออย่างถูกจังหวะและถูกทิศทาง
อาการเด่นที่พบบ่อย
- อาการปวดไหล่ตื้อๆ ลึกๆ ตลอดวันและปวดระบมหนักช่วงกลางคืนขณะนอนทับข้อไหล่
- ยกแขนขึ้นตรงได้จำกัด (ไม่ถึงระดับหู)
- เอื้อมมือไปหยิบกระเป๋าสตางค์ด้านหลังกางเกงไม่ได้หรือติดขัดหนักมาก
- พยายามยกแขนแล้วสะบักยกตามตัวขึ้นไปด้วยเนื่องจากข้อไหล่ล็อกติดแน่น
สาเหตุที่เป็นไปได้และปัจจัยเสี่ยง
- การหยุดหรือลดการขยับข้อไหล่เป็นเวลานานหลังอุบัติเหตุ เอ็นอักเสบ หรือแขนหัก
- ปฏิกิริยาเยื่อหุ้มข้ออักเสบที่เป็นผลมาจากโรคประจำตัว เช่น โรคเบาหวาน หรือโรคไทรอยด์
- ความเสื่อมสภาพของเส้นใยเอ็นหัวไหล่ตามวัยในกลุ่มช่วงอายุ 40-60 ปีขึ้นไป
แนวทางรักษาบำบัดทางกายภาพบำบัด
การบำบัดรักษาจะเริ่มต้นจากการลดความปวดบวมด้วยความร้อนและยืดคลายกล้ามเนื้อรอบหัวไหล่ จากนั้นนักกายภาพบำบัดจะใช้ทักษะเฉพาะตัวในการดัดขยับองศาข้อไหล่ (Joint Mobilization) เพื่อค่อยๆ สไลด์ขยับเยื่อหุ้มข้อที่รัดตัวแน่นตามหลักทิศทางกลศาสตร์ข้อต่ออย่างระมัดระวัง ร่วมกับการใช้คลื่นกระแทก Shockwave สลายพังผืดที่เกาะตามเอ็นไหล่ และสอนฝึกท่าออกกำลังกายเพิ่มมุมข้อไหล่ด้วยไม้พลองหรือเชือกกว้านอย่างต่อเนื่อง
